Η εταιρική ταυτότητα είναι το σύνολο των οπτικών και λεκτικών στοιχείων με τα οποία μια επιχείρηση παρουσιάζεται με τον ίδιο τρόπο παντού. Περιλαμβάνει τουλάχιστον ένα σύστημα λογοτύπων, μια παλέτα χρωμάτων με ακριβείς κωδικούς, γραμματοσειρές, ένα ύφος για τις εικόνες, έναν τόνο φωνής και έναν σύντομο οδηγό με τους κανόνες. Σχεδιάζεται μία φορά, δοκιμάζεται σε πραγματικές εφαρμογές (ταμπέλα, site, social media, έντυπα) και μετά εφαρμόζεται με συνέπεια. Πριν την οριστικοποιήσετε, ελέγξτε την αντίθεση των χρωμάτων, τις άδειες των γραμματοσειρών και αν το όνομα και το λογότυπο μπορούν να κατοχυρωθούν ως σήμα.
Τι είναι η εταιρική ταυτότητα;
Εταιρική ταυτότητα είναι ο τρόπος με τον οποίο παρουσιάζεται μια επιχείρηση: το όνομα, το λογότυπο, τα χρώματα, οι γραμματοσειρές, οι εικόνες και οι λέξεις που χρησιμοποιεί, με τον ίδιο τρόπο όπου κι αν τη συναντούν οι πελάτες της. Το Cambridge Business English Dictionary την ορίζει ως τα χαρακτηριστικά μιας εταιρείας που τη διαφοροποιούν από τις άλλες, μαζί με τις εικόνες και τις λέξεις που χρησιμοποιεί για να γίνει οικεία στους πελάτες της, για παράδειγμα στις διαφημίσεις και στις επιστολές της (Cambridge Dictionary).
Δύο όροι μπερδεύονται συχνά μαζί της:
- Λογότυπο. Το ίδιο το σήμα. Είναι το πιο ορατό κομμάτι της ταυτότητας, αλλά μόνο του δεν λέει σε κανέναν ποια χρώματα, γραμματοσειρές ή φωτογραφίες ανήκουν στο brand.
- Brand. Αυτό που σκέφτεται και νιώθει ο κόσμος για την επιχείρηση. Την ταυτότητα την ελέγχετε εσείς. Το brand σχηματίζεται στο μυαλό των ανθρώπων από την ταυτότητα και από κάθε εμπειρία τους μαζί σας.
Τι πρέπει να περιλαμβάνει μια εταιρική ταυτότητα;
Μια ολοκληρωμένη ταυτότητα για μια μικρή ή μεσαία επιχείρηση έχει συνήθως τα εξής κομμάτια:
| Στοιχείο | Τι περιλαμβάνει | Πού θα το χρησιμοποιήσετε |
|---|---|---|
| Σύστημα λογοτύπων | Κύριο λογότυπο, δεύτερη εκδοχή (οριζόντια ή κάθετη), ένα μικρό σήμα ή εικονίδιο, εκδοχές για σκούρο και ανοιχτό φόντο | Site, ταμπέλες, προφίλ στα social media, τιμολόγια |
| Παλέτα χρωμάτων | Λίγα κύρια και βοηθητικά χρώματα με ακριβείς κωδικούς: HEX και RGB για οθόνες, CMYK ή Pantone για εκτύπωση | Παντού, από το site ως τις στολές |
| Γραμματοσειρές | Μία ή δύο γραμματοσειρές, με κανόνες για τίτλους και κείμενο | Site, μενού, φυλλάδια, παρουσιάσεις |
| Εικόνες | Ένα ύφος για φωτογραφίες και γραφικά: φως, κάδρο, τι δείχνετε και τι αποφεύγετε | Site, social media, διαφημίσεις |
| Γραφικά στοιχεία | Μοτίβα, εικονίδια, σχήματα που προέρχονται από την ίδια ιδέα με το λογότυπο | Συσκευασίες, φόντα, πρότυπα για social media |
| Τόνος φωνής | Πώς γράφει και μιλά η επιχείρηση: επίσημα ή φιλικά, λέξεις που χρησιμοποιεί και λέξεις που αποφεύγει | Κείμενα του site, λεζάντες, email, απαντήσεις σε κριτικές |
| Brand guidelines | Ένας σύντομος οδηγός με όλα τα παραπάνω και τους κανόνες χρήσης τους | Κάθε νέος σχεδιαστής, εργαζόμενος ή προμηθευτής |
Δεν χρειάζεστε όλα τα στοιχεία από την πρώτη μέρα. Ένα σύστημα λογοτύπων, μια παλέτα με κωδικούς, δύο γραμματοσειρές και ένας οδηγός μίας σελίδας λύνουν ήδη τα περισσότερα προβλήματα που φέρνει ο αυτοσχεδιασμός.
Πώς σχεδιάζεται μια εταιρική ταυτότητα;
Η δουλειά ακολουθεί συνήθως την ίδια σειρά:
- Brief και τοποθέτηση. Σε ποιους απευθύνεται η επιχείρηση, τι τη διαφοροποιεί και τι πρέπει να επικοινωνεί η ταυτότητα. Χωρίς αυτό, ο σχεδιασμός γίνεται θέμα γούστου.
- Έρευνα. Ανταγωνιστές, ο τόπος, η ιστορία της επιχείρησης, το υλικό που ήδη έχει.
- Ιδέα. Μία κεντρική ιδέα από την οποία προκύπτουν το λογότυπο, τα χρώματα και τα γραφικά στοιχεία.
- Λογότυπο και σύστημα. Πρώτα το κύριο λογότυπο, μετά οι εκδοχές του, τα χρώματα και οι γραμματοσειρές γύρω του.
- Δοκιμές σε πραγματικές εφαρμογές. Η ταμπέλα στην είσοδο, η φωτογραφία προφίλ στο Instagram, το μενού, η κορυφή του site. Μια ταυτότητα που δουλεύει μόνο σε λευκή σελίδα δεν έχει τελειώσει.
- Οδηγός και παράδοση. Τα αρχεία σε κάθε μορφή, και οι κανόνες γραμμένοι, ώστε να μπορεί να τους εφαρμόσει οποιοσδήποτε.
Μια ολοκληρωμένη ταυτότητα αυτού του είδους μπορείτε να δείτε στο case study του Rhodian Roots: σύστημα λογοτύπων με τέσσερις εκδοχές, ένα μοτίβο, πέντε χρώματα με τους κωδικούς τους και δύο γραμματοσειρές, δοκιμασμένα σε mockups από ταμπέλες, κούπα, μπλουζάκι, τσάντα και ετικέτα βάζου.
Ποιους πρακτικούς ελέγχους παραλείπουν οι περισσότερες επιχειρήσεις;
- Αντίθεση χρωμάτων. Αν τα χρώματα του brand χρησιμοποιούνται για κείμενο στο site σας, ελέγξτε την αντίθεση. Οι οδηγίες προσβασιμότητας του W3C (WCAG) ζητούν λόγο αντίθεσης τουλάχιστον 4,5:1 για κανονικό κείμενο και 3:1 για μεγάλο κείμενο. Το κείμενο που είναι μέρος λογοτύπου δεν έχει απαίτηση αντίθεσης (W3C). Ένα ανοιχτό πράσινο ή ένα απαλό χρώμα της άμμου μπορεί να είναι υπέροχο στο λογότυπο και δυσανάγνωστο ως κείμενο.
- Μικρά μεγέθη. Το λογότυπο θα εμφανιστεί ως στρογγυλή φωτογραφία προφίλ, ως εικονίδιο στον browser και ως σφραγίδα σε απόδειξη. Ελέγξτε ότι το μικρό σήμα διαβάζεται και σε αυτά τα μεγέθη.
- Ένα χρώμα. Θα χρειαστείτε μια εκδοχή σε σκέτο μαύρο και σκέτο λευκό, για κέντημα, χάραξη, σφραγίδες και για να μπαίνει πάνω σε φωτογραφίες.
- Άδειες γραμματοσειρών. Μια γραμματοσειρά που σας αρέσει σε ένα πρόγραμμα σχεδιασμού δεν έχει αυτόματα άδεια για το λογότυπο, το site και τα έντυπά σας. Διαβάστε την άδεια. Οι γραμματοσειρές με την άδεια SIL Open Font License, μια συνηθισμένη άδεια για δωρεάν γραμματοσειρές, μπορούν να χρησιμοποιηθούν εμπορικά, και σε λογότυπα και έντυπα, και το έργο που φτιάχνετε με αυτές παραμένει δικό σας (SIL Open Font License FAQ).
- Αρχεία. Ζητήστε το λογότυπο σε διανυσματική μορφή (SVG, EPS ή PDF) και όχι μόνο σε PNG. Χωρίς διανυσματικά αρχεία, κάθε ταμπέλα ή μεγάλη εκτύπωση γίνεται πρόβλημα.
Πρέπει να κατοχυρώσετε το λογότυπό σας ως σήμα;
Αν το όνομα και το λογότυπο έχουν αξία για την επιχείρηση, αξίζει να ρωτήσετε έναν δικηγόρο. Στην Ελλάδα, η καταχώριση ενός εθνικού εμπορικού σήματος διαρκεί δέκα χρόνια από την ημερομηνία κατάθεσης και μπορεί να ανανεώνεται ανά δεκαετία με αίτηση του δικαιούχου. Αν δεν ανανεωθεί, η προστασία λήγει (mitos.gov.gr, Υπουργείο Ανάπτυξης).
Η σωστή στιγμή για τον έλεγχο είναι πριν τυπώσετε ταμπέλες και στολές, όχι μετά. Μια αναζήτηση για παρόμοια σήματα στον κλάδο σας μπορεί να σας γλιτώσει από έναν ακριβό επανασχεδιασμό.
Πότε χρειάζεται ανανέωση μια εταιρική ταυτότητα;
Όχι αυτόματα κάθε λίγα χρόνια. Σημάδια ότι ήρθε η ώρα:
- Η επιχείρηση άλλαξε: νέες υπηρεσίες, νέο κοινό, πέρασμα από ένα σημείο σε περισσότερα.
- Το λογότυπο δεν δουλεύει εκεί όπου το βλέπουν πιο συχνά οι πελάτες σήμερα, όπως σε μια μικρή στρογγυλή φωτογραφία προφίλ ή στην οθόνη του κινητού.
- Κάθε σχεδιαστής ή προμηθευτής έχει φτιάξει τη δική του εκδοχή, και κανείς δεν ξέρει ποιο αρχείο είναι το σωστό.
- Η ταυτότητα μοιάζει με των ανταγωνιστών και μπερδεύεται εύκολα μαζί τους.
Συχνά η απάντηση είναι μια προσεκτική ανανέωση (πιο καθαρό λογότυπο, ορισμένη παλέτα, γραπτός οδηγός) και όχι μια νέα ταυτότητα από την αρχή.
Οι λέξεις μετράνε όσο και η εικόνα. Αν γράφετε με εργαλεία AI, αξίζει να διαβάσετε πώς χρησιμοποιείτε το AI στο marketing χωρίς να χάσετε την ανθρώπινη φωνή.
Η Vibrande είναι εταιρεία digital marketing στη Ρόδο. Αν φτιάχνετε ή ανανεώνετε την ταυτότητά σας, η υπηρεσία Brand Identity καλύπτει τοποθέτηση, οπτική ταυτότητα και οδηγό χρήσης. Πείτε μας πού βρίσκεστε.
Συχνές ερωτήσεις
Ποια είναι η διαφορά ανάμεσα στην εταιρική ταυτότητα και το λογότυπο;
Το λογότυπο είναι ένα στοιχείο της εταιρικής ταυτότητας. Η ταυτότητα περιλαμβάνει επίσης τα χρώματα, τις γραμματοσειρές, το ύφος των εικόνων, τα γραφικά στοιχεία, τον τόνο φωνής και τους κανόνες χρήσης τους, ώστε η επιχείρηση να φαίνεται και να ακούγεται ίδια παντού.
Τι πρέπει να περιλαμβάνουν τα brand guidelines;
Τουλάχιστον: τις εκδοχές του λογοτύπου και πώς δεν χρησιμοποιούνται, τα χρώματα με ακριβείς κωδικούς για οθόνη και εκτύπωση, τις γραμματοσειρές, παραδείγματα για το ύφος των εικόνων και λίγες γραμμές για τον τόνο φωνής. Για μια μικρή επιχείρηση αρκούν λίγες σελίδες, αρκεί να είναι σαφείς.
Μπορώ να χρησιμοποιήσω μια δωρεάν γραμματοσειρά στο λογότυπό μου;
Εξαρτάται από την άδεια. Οι γραμματοσειρές με άδεια SIL Open Font License επιτρέπουν εμπορική χρήση, και σε λογότυπα, και το λογότυπο που φτιάχνετε παραμένει δικό σας. Άλλες δωρεάν γραμματοσειρές μπορεί να είναι δωρεάν μόνο για προσωπική χρήση, γι' αυτό διαβάζετε πάντα την άδεια πριν αποφασίσετε.
Χρειάζεται να κατοχυρώσω το λογότυπό μου ως σήμα;
Δεν είναι υποχρεωτικό για να χρησιμοποιήσετε ένα λογότυπο, αλλά η καταχώριση δίνει νομική προστασία. Στην Ελλάδα, η καταχώριση εθνικού σήματος διαρκεί δέκα χρόνια από την κατάθεση και ανανεώνεται. Ρωτήστε έναν δικηγόρο πριν επενδύσετε σε ταμπέλες και έντυπα.
Κάθε πότε πρέπει μια επιχείρηση να αλλάζει την εταιρική της ταυτότητα;
Μόνο όταν υπάρχει λόγος: η επιχείρηση άλλαξε, το λογότυπο δεν δουλεύει στις σημερινές οθόνες και φωτογραφίες προφίλ, ή η ταυτότητα εφαρμόζεται χωρίς συνέπεια. Συχνά αρκεί μια προσεκτική ανανέωση.
Πηγές
- Cambridge Dictionary, corporate identity, Cambridge Business English Dictionary.
- W3C Web Accessibility Initiative, Understanding Success Criterion 1.4.3: Contrast (Minimum), WCAG 2.2.
- SIL Open Font License, OFL FAQ.
- mitos.gov.gr, Υπουργείο Ανάπτυξης, Παράταση προστασίας εμπορικού σήματος (ν. 4679/2020, άρθρο 36).
